الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

296

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

ابو طالب گفت : عقيل را براى من بگذاريد و هر كدام را كه مىخواهيد ببريد - و او علاقهء شديدى به عقيل داشت - پس عباس طالب را و حمزه جعفر را با خود بردند و محمد صلّى اللّه عليه و آله على عليه السّلام را برداشت و گفت : كسى را برگزيدم كه خدا او را براى من در ميان شما برگزيده است . پس على عليه السّلام از هنگامى كه شش‌ساله بود تحت سرپرستى رسول الله صلّى اللّه عليه و آله قرار گرفت . ( 1 ) همين ، مطابق با قول آن حضرت مىباشد كه فرمود : « هرآينه خدا را هفت سال قبل از اين كه كسى از اين امت او را بپرستد ، پرستيدم . » و يا فرمود : « از هفت سال قبل صدا را مىشنيدم و نور را مىديدم و در آن مدت رسول الله صلّى اللّه عليه و آله ساكت بود و مأمور به انذار و تبليغ نشده بود . » اين بدان خاطر بوده است كه عمر آن حضرت به هنگام اظهار دعوت سيزده سال بوده است و در شش سالگى به رسول الله صلّى اللّه عليه و آله سپرده شده بود . بنابراين صحيح است كه وى هفت سال قبل از مردم به عبادت و بندگى خدا پرداخته است . عبادت از بچهء شش ساله‌اى كه اهل تميز باشد ، صحيح است . به علاوه عبادت وى شامل تعظيم و تجليل خداوند متعال مىباشد و چنين امرى در اطفال مشاهده مىشود . « 1 » ( 2 ) اين چيزى است كه ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه از بلاذرى و اصفهانى نقل كرده است و خبر آن دو را نقل كرديم و مشاهده نموديد كه بلاذرى آن خبر را به طور بسيار مختصر ، در يك سطر و نيم نقل كرده است و اصفهانى آن را با سندى از سهل بن سعد ساعدى نقل نموده است و هر دو روايت متعرض سنّ حضرت على عليه السّلام در آن روز نشده‌اند و شايد آنچه كه از آنها نقل شده است ، مربوط به نسخهء ديگرى از نوشته‌هايشان مىباشد . ( 3 ) بله ، اين خبر را اين شهر آشوب در مناقب از عده‌اى نقل كرده است كه برخى از آنها عبارتند از : طبرى ، خوارزمى ، خرگوشى ، واحدى ، ثعلبى ، بستى ، نسوى و مغازى محمد بن اسحاق . وى به نقل از مجاهد ذكر كرده است : رسول الله سرپرستى على عليه السّلام را از شش سالگى به عهده گرفت ، يعنى همان سنى كه ابو طالب « 2 » سرپرستى محمد صلّى اللّه عليه و آله را به عهده گرفته بود و اين مطلب را هيچ يك از ناقلان اخبار ، ذكر نكرده‌اند . در هر حال ، كلام ابن ابى الحديد ، توجيه زيبا و به جايى براى كلام امير المؤمنين عليه السّلام است .

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، ج 1 ، ص 15 . ( 2 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 2 ، ص 179 - 180 .